# Teoria muzyki

## Skale

David Bonetti dostarczył duży zestaw ćwiczeń skalowych i kilka stron opisujących te skale. Możesz obejrzeć te strony tutaj.

## Interwały

In music theory we use the word interval when we talk about the pitch difference between two notes. We call them harmonic intervals if two tones sound simultaneously and melodic intervals if they sound successively.

Interval names consist of two parts. Some examples are "major third" and "perfect fifth". In Walter Piston's "Harmony" the two parts are called the specific name and the general name part. Wikipedia talks about interval quality and interval number. I have seen people talking about an interval's numerical size.

You find the general name by counting the steps on the staff, ignoring any accidentals. So if the interval you want to name goes from E to G#, then we count to 3 (E F G) and see that the general name is third.

The specific name tells the exact size of the interval. Unisons, fourths, fifths and octaves can be diminished, pure or augmented. Seconds, thirds, sixths and sevenths can be minor, major, diminished or augmented. A minor interval is one semitone smaller than a major interval. A diminished interval is one semitone smaller than a pure or a minor interval, and an augmented interval is one semitone larger than a pure or major interval.

Rozmiar interwału zmieniają znaki chromatyczne. Interwał zwiększy się o półton, jeśli do górnej nuty dodamy krzyżyk, lub do dolnej nuty dodamy bemol. Interwał zmniejszy się o półton, jeśli do górnej nuty dodamy bemol, lub do dolnej nuty dodamy krzyżyk. Więcej szczegółów o określaniu interwałów znajduje się w nastepnym rozdziale.

### Sekundy

Sekundy łatwo rozpoznać, gdyż dwie nuty znajdują się w bezpośrednim sąsiędztwie na pięciolinii. Jedna z nut leży na polu, druga zaś na linii powyżej, lub poniżej. Mała sekunda ma tylko jeden półton (półton to odległość pomiędzy dwoma najbliższymi klawiszami na klawiaturze, lub progami na gitarze). Wielka sekunda ma dwa półtony i nazywana jest całym tonem.

Aby nauczyć się rozpoznawać sekundy, najpierw naucz się jakie sekundy leżą pomiedzy dźwiękami diatonicznymi (tzn. bez znaków chromatycznych). Tak jak to pokazuje , sekundy małe leżą tylko między dźwiękami e-f i h-c. Pozostałe sekundy są wielkie. Możesz sprawdzić to co pokazuje , patrząc na klawiaturę fortepianu. Zobaczysz, że pomiędzy dźwiękami e-f i h-c nie ma czarnych klawiszy.

Jeśli dźwięki tworzące sekundę zawierają znaki chromatyczne, to będziemy musieli sprawdzić w jaki sposób zmieniają one rozmiar interwału. Spróbujmy rozpoznać kilka!

Usuwamy znak chromatyczny i widzimy że odległość f-g to wielka sekunda. Kiedy dodamy bemol do górnego dźwięku interwał ten zmniejszy się o półton, więc otrzymujemy sekundę małą.

We remove the accidentals, and see that the interval A-B is a major second. You still remember , don't you? Then we add the flat to the A, and the interval becomes an augmented second. And when we add the flat to the B, and the interval becomes a major second.

We remove the accidentals, and see that the interval E-F is a minor second. When we add a flat to the lowest tone, the interval becomes one semitone larger, and becomes a major second. And when we add a sharp to the highest tone, the interval becomes one semitone larger, turning into an augmented second.

### Tercje

A minor third is one minor and one major second, or three semitones. A major third are two major seconds, or four semitone steps. shows the thirds between all the natural tones. You should memorise the major intervals, C-E, F-A and G-B. Then you know that the other four intervals are minor.

Następnie sprawdzasz znaki chromatyczne, aby czy zmieniają one rozmiar interwału. Robi się to dokładnie w taki sam sposób, jak w przypadku sekund.

### Kwarta

A pure fourth is 2½ steps, or two major seconds and a minor second. shows all fourths between natural tones. You should memorise that the fourth F-B is augmented, and that the other six are pure.

### Kwinta

A pure fifth is 3½ steps, or three major seconds and a minor second. shows all fifths between natural tones. You should remember that all those intervals are pure, except B-F that is diminished.

If an interval has accidentals, then we must examine them to see how they change the size of the interval. A diminished fifth is one semitone smaller than a pure interval, and an augmented fifth is one semitone larger. Below you will find a few examples:

Pamiętamy , który pokazuje że interwał h-f to kwinta zmniejszona. pokazuje, żę niższy dźwięk jest poprzedzony bemolem, który zwiększa interwał o jeden półton, zmieniając go z kwinty zmniejszonej na kwintę czystą.

We know from that interval E-B is a perfect fifth. In the E has a flat in front of it, making the interval augmented. But then the B is preceded by a double flat that makes the interval two semitone steps smaller and changes the interval to a diminished fifth.

### Seksty

Sixths are easiest identified by inverting the interval and identifying the third. Then the following rules applies:

- Jeśli tercja jest zmniejszona, to seksta jest zwiększona

- Jeśli tercja jest mała, to seksta jest wielka

- Jeśli tercja jest wielka, to seksta jest mała

- Jeśli tercja jest zwiększona, to seksta jest zmniejszona

Jeśli przewroty interwałów sprawiają ci kłopot, to możesz zapamiętać, że interwały e-c, a-f i h-g są sekstami małymi. Pozostałe cztery są wielkie. Później sprawdzamy znaki chromatyczne, aby sprawdzić czy zmieniają one rozmiar interwału. Robimy to w taki sam sposób jak w przypadku sekund.

### Septymy

Septymy rozpoznajemy w dokładnie taki sam sposób, jak seksty. Kiedy zrobisz przewrót septymy, uzyskać sekundę.

Jeśli przewroty sprawiają ci kłopot, to możesz zapamiętać że interwały c-h i f-e są wielkie. Pozostałych sześć septym jest małych. Później sprawdzasz znaki chromatyczne, aby sprawdzić czy zmieniają one rozmiar interwału. Robimy to dokładnie tak sama, jak w przypadku sekund.

## Przewroty interwałów

Przewrót interwału powstaje wtedy, gdy dolny dźwięk przeniesiemy o oktawę wyżej, lub górny dźwięk przeniesiemy o oktawę niżej. Nazwy interwałów zmnieniają się w następujący sposób:

- Sekundy dają septymy.

- Tercje dają seksty.

- Kwarty dają kwinty.

- Kwinty dają kwarty.

- Seksty dają tercje.

- Septymy dają sekundy.

Rozmiary interwałów zmieniają się w następujący sposób:

- Zmniejszone dają zwiększone.

- Małe dają wielkie.

- Czysty daje czysty

- Wielkie dają małe.

- Zwiększone dają zmniejszone.

Poniżej znajdują się dwa przykłady: przewrót tercji wielkiej daje sekstę małą, a przewrót septymy małej, daje sekundę wielką.